Strona korzysta z plików cookies. Jeśli się nie zgadzasz - zmień ustawienia przeglądarki. Dowiedz się więcej.
Maciej Adamczyk, 26-01-2017, 08:27

Orientalny Pałac w Osieku - case study

Trudno w to uwierzyć ale Polska jest jedynym krajem Europy Środkowej, który nie rozliczył się ze znacjonalizowanych przez komunistów bezprawnie majątków. Procesy reprywatyzacyjne trwają latami, spadkobiercy muszą pokonywać niezliczone trudności, a ich owoce bywają stare i niesmaczne. Przykładem sprawa dworu w Osieku.

Pochodzącą z II połowy XVIII wieku orientalną rezydencję w Osieku rodzinie Rudzińskich odebrali Niemcy w czasie II Wojny Światowej. W PRL władze komunistyczne nie chciały jej oddać.

Już po przełomie o odzyskanie majątku spadkobiercy ubiegali się ponad 10 lat. Batalia zaczęła się na dobre w czerwcu 1997 roku kiedy Maciej i Władysław Rudzińscy (kolejny raz) wystosowali wniosek o zwrot majątku. Po upływie roku wojewoda postępowanie umorzył. Wnioskodawcy odwołali się więc do ministra rolnictwa, który w październiku 2000 roku uchylił decyzję wojewody uznając ją za pozbawioną podstawy prawnej i zalecając  zbadanie czy zespół pałacowo-parkowy z zabudowaniami mógł być objęty dekretem nacjonalizacyjnym, inaczej mówiąc - czy stanowił jedną całość z nieruchomościami ziemskimi (zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego "nieruchomość ziemska" to nieruchomość, która ma wyłącznie rolniczy charakter). Mimo że cały nieruchomość ziemska liczyła ponad 1000 ha, w toku postępowania ustalono, że sam pałac służył członkom rodziny Rudzińskich i służbie wyłącznie do celów mieszkalnych, a przedwojenny właściciel Marian Rudziński, nie zarządzał bezpośrednio majątkiem ziemskim, administrowali nim zarządcy. W końcu w styczniu 2009 roku wojewoda Małopolski wydał decyzję o zwrocie. Wojewoda uznał, że zespół pałacowo-parkowy nie podpada pod dekret PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Korzystna decyzja nie zakończyła jednak problemów jej prawowitych właścicieli.  Przez kolejne lata Maciej Rudziński nie mógł fizycznie odebrać pałacu, gdyż nie chciała się z niego wyprowadzić urzędująca w nim Agencja Nieruchomości Rolnych. Swoistego smaczku tej sprawie dodaje fakt, że prawowity właściciel zmuszony był wynająć od Agencji skromny lokal w swoim pałacu, w którym zamieszkał.

Finał tej historii ma słodko-gorzki smak. Maciej Rudziński, po wielu latach starań i zabiegów, nie znalazł już sił ani środków na gruntowny remont rodzinnej rezydencji. W 2014 roku zdecydował o sprzedaży rezydencji wraz z zamieszkującymi ją lokatorami biznesmenowi Ryszardowi Szajterowi. Obecnie powstaje w niej luksusowy hotel i restauracja. Pałac zapewne odzyska dawny blask.

Na obecnym terytorium Polski istniało po wojnie ponad 19 tysięcy dworów i dworków. Obecnie pozostał mniej niż 2 tysiące. Jest wśród nich mauretański pałać w Osieku.  

Maciej Adamczyk
Maciej Adamczyk Adwokat. Od kilkunastu lat zajmuje się problematyką związaną z prawami własności intelektualnej, prawem podatkowym i cywilnym. Prowadzi wykłady z prawa własności intelektualnej na Uniwersytecie Gdańskim oraz cyklicznym Panelu Prawnym X Muza a Temida w ramach Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Plus Camerimage.
comments powered by Disqus
 

 
Adamczyk i Spółka Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów.
ul. 3 Maja 27/3, 81-364 Gdynia, woj. pomorskie, Polska